download
/// Enkonduko “A summary of the world” – Esther Kokmeijer (Esperanto) ///
RESUMO DE LA MONDO
Esther Kokmeijer (1977)
‘Tiuj el ni,kiuj neniam vidis la ekvatoron, estas plenaj je esperoj. Mi ne sentas ke estas io kion mi pli deziras vidi… irka la tagmezo ni alproksimias al la ekvatoro. Matroso rakontis al juna knabino, ke la ipo malrapide progresas, ar ni surveturas la ibon e la mezo de la la akvo, tuj kiam ni pasos la ekvatoron kaj komencos navigi malsupren.’
Mark Twain (1835 / 1910) ‘La la ekvatoro; vojao irka la mondo’ (1897)
La ekvatoro mem estas nevidebla sed eesta. Oni ja povas vidi la lokon kie trovias la ekvatoro. Sed kial oni nenion pli dezirus vidi ol lokon kiu fakte ne estas videbla? Kial strei la atenton por alveni sur lokon, kiu por la vido ne necese estas pli interesa ol alia loko? La ekvatoro estas imaga linio, kiu iras precize inter la norda kaj suda polusoj. Kaj uste tio faras la ekvatoron tiel speciala. i ne estas io arbitra. i estas aparta loko kiu ekscitas la fantazion.
El la deziro fari la mondon trakomprenebla ekestis la ideo vojai al la ekzakta mezo de iuj kontinentoj. La (gravita) centro estas punkto fakta kaj kalkulebla. i estas la koro, la umbiliko kaj kerno de kontinento. Por mi i estas la plej grava punkto de kontinento. iu kontinento havas ekzaktan mezon. i tiu eco ebligas kompari. iuj centropunktoj kune formas por mi resumon de la mondo.
Profesoro kaj geografo Jean-Georges Affholder de IGN (Institut Géographique National) en Praizo por i tiu projekto kalkulis la centropunktojn de iu kontinento. Mi sukcesis anka fizike viziti i tiujn centropunktojn. La koordinatojn de iu centropunkto mi enigis en GPS-sondilon. Pere de satelitoj mi povis ilin trovi ekzakte is metra distanco, e kio mi anka povis registri la trairitan itineron.
Kiam mi ricevis la koordinatojn, samkiel Mark Twain, kiu nenion pli deziris vidi ol la ekvatoron, mi mem nenion pli deziris vidi ol la centron de iu kontinento. Kaj rilate vidon ne temas pri la vida valoro de tiu loko, sed pri la senta valoro kiun havas la loko. Temas pri fizika eesto en la loko, kiu pro sia esto provokas la imagon.
De miaj unuaj vivojaroj min jam impulsis esploremo. Mi tiam kaptis la manon de la patrino kaj demandis: ‘Kien ni iras?’ ano de irkaao jam tiam por mi estis dezirinda. En tiu momento mia loloko estis Brantgum, eta vilao en la nordo de Frislando, kun siaj 80 domoj sufie aventurplena. En mia dudekunua jaro mi faris mian unuan longan vojaon tutjaran. Vojaista sango penetris en mian korpon kaj la koncepto ‘vojai’ aniis por mi de supraa termino en novan manieron de vivado. Enpense mi neniam esis esti survoje. Mi spertis la trankvilon kaj spacon kiun la vojaa movio kunportas kun si. Nomoj de lokoj kaj landoj konataj el libroj, filmoj kaj gazetoj ricevas veran signifon nur kiam mi mem eestis.
Vojai estas foriri, restadi kaj reveni. Temas pri translokio. i estas serio da okazaoj, renkontoj kaj travivaoj. ar tiuj ofte diferencas de la spertoj en la iutaga vivo, i tiuj impresoj pli intensas. Vojai estas io sent-rilata, i ne estas bona, ne estas malbona, i estas tio, kion vi mem el i faras. i estas io persona. Mian vojaemon nutras scivolemo kaj romantika deziro vidi kaj sperti ‘ion’.
Farante i tiun vojaon mi ne nur celis atingi la centropunktojn. Ne nur la finpunkto, sed anka la vojao mem estis la celo, vojaanto devas kunkreski kun la vojao. La vojao mem gravigas la elektitan fincelon. La itinero trairata al kaj de la centropunktoj do tial okazis plejeble surtere kaj surmare. Nur la interkontinentajn akvojn de bordo al bordo mi transflugis aviadile. La sento povi transponti grandajn distancojn donas al mi senton de granda libereco. La sento transsalti grandajn distancojn estas kvaza vekii el komato. A kiel skribas James Hamilton-Paterson: ‘Se oni volus difini unuan leon de vojaado, i povus teksti, ke la maniero vojai determinas la atingatan lokon.’
iu centropunkto ricevis sian propran rakonton. Per i tiu vojao mi volis gravigi la centropunkton de iu kontinento. iujn centrojn mi markis. Ili estas nedaraj markaoj, ili estas pereemaj kaj ene de kelkaj tagoj a semajnoj reprenias de la naturo. Mi ne volas interveni en la naturon de tiu loko, ne ekposedi la lokon, sed in nur nomi. Doni al la loko nomon kaj animon.